Wybór odpowiedniego zespołu łożyskowego ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej pracy urządzeń przemysłowych. Nieodpowiednio dobrany zespół może prowadzić do zwiększenia liczby nieplanowanych przestojów, a tym samym podnieść całkowite koszty eksploatacji.
Zadania stawiane zespołom łożyskowym w zakładach przemysłowych bywają bardzo różnorodne. Od zastosowań wymagających wysokiej precyzji po instalacje pracujące w środowiskach o dużym stopniu zabrudzenia i wysokich obciążeniach. Dlatego też zespoły łożyskowe muszą zapewniać skuteczną ochronę wałów, przekładni i innych elementów obrotowych oraz wahliwych.
Jedną z głównych zalet zespołów łożyskowych jest ich standaryzacja pod względem konfiguracji i wymiarów oraz szeroka gama dostępnych opcji dla nowych urządzeń i tych już eksploatowanych. W zależności od potrzeb można wybierać między oprawami dzielonymi i niedzielonymi, wykonanymi ze staliwa lub żeliwa, z różnymi typami uszczelnień i opcjami mocowania na wale. Z tego powodu dobór odpowiedniego zespołu może być złożony i wymaga uwzględnienia wielu czynników wpływających na trwałość i niezawodność.
Zespół łożyskowy, często określany jako oprawa, to kompletny system łożyskowania. Składa się z łożyska, obudowy (oprawy), uszczelnień, środka smarnego oraz systemu mocowania na wale. Taka konstrukcja zapewnia wysoką ochronę samego łożyska, dlatego zespoły łożyskowe są szczególnie wykorzystywane w miejscach o dużym stopniu zanieczyszczenia.
Najczęściej w wymagających węzłach stosuje się zespoły wyposażone w łożyska toczne. Doskonale sprawdzają się one w systemach przenośników, urządzeniach transportu materiałów, wentylatorach, dmuchawach i innych maszynach pracujących przy dużych obciążeniach, niskich prędkościach obrotowych i w trudnym środowisku pracy. W branżach takich jak cementowa, kruszyw, energetyka, przemysł celulozowo-papierniczy, tartaki czy produkcja stali, urządzenia często wyposażone są w zespoły łożyskowe, dla których kluczowe znaczenie ma wydłużenie trwałości i zwiększenie niezawodności.
W zastosowaniach wymagających szczególnie dużej odporności używa się najczęściej łożysk baryłkowych i stożkowych. Łożyska baryłkowe dobrze przenoszą obciążenia promieniowe, przy ograniczonych obciążeniach osiowych, a także mogą kompensować niewspółosiowość do ±1,5 stopnia. Łożyska stożkowe przenoszą zarówno obciążenia promieniowe, jak i osiowe, co czyni je odpowiednimi do zastosowań w dużych wentylatorach, przenośnikach śrubowych i ślimakowych, a także w ułożyskowaniach wałów pionowych, gdzie występują duże obciążenia osiowe lub wymagana jest wysoka sztywność.
W porównaniu z łożyskami kulkowymi, łożyska baryłkowe i stożkowe są prawdziwymi „konikami roboczymi” w segmentach przemysłowych. Właściwy dobór łożyska w zespole wpływa bezpośrednio na trwałość, efektywność pracy, łatwość obsługi i całkowity koszt eksploatacji.
Dobór zespołu łożyskowego rozpoczyna się od wyboru typu oprawy, który może znacząco wpłynąć na koszty eksploatacji i obsługi. Oprawy występują w dwóch podstawowych wariantach: dzielone i niedzielone.
Oprawy dzielone składają się z modułowych elementów, umożliwiających łatwy dostęp do łożyska i jego wymianę, co obniża koszty magazynowania. Jedna oprawa może być stosowana dla różnych średnic wałów i łożysk. W oprawach dzielonych stosuje się pierścienie ustalające oraz wgłębienia umożliwiające dodatkowe otwory smarownicze, montaż czujników drgań lub dodatkowych śrub mocujących. Typ uszczelnienia można w prosty sposób zmienić w zależności od warunków pracy (dwuwargowe, typu V, labiryntowe, takonitowe).
Oprawy dzielone poleca się dla wałów o średnicy powyżej 125 mm, ponieważ ich rozmiar i ciężar ułatwiają montaż w częściach. W przypadku awarii możliwa jest wymiana samego łożyska lub uszczelnienia bez konieczności wymiany całej oprawy.
Oprawy niedzielone sprawdzają się najlepiej dla wałów poniżej 125 mm. Są fabrycznie zmontowane, nasmarowane i uszczelnione, co pozwala na szybki montaż i wyosiowanie, nawet w ciągu 15 minut. Montaż zespołów dzielonych trwa zwykle 80–90 minut i wymaga wykwalifikowanego personelu, który zadba o poprawne wyosiowanie i wartości momentu dokręcenia śrub.
Oprawy niedzielone dostępne są również w wariantach kołnierzowych, z czopem prowadzącym lub naciągowymi. Najczęściej stosowanym materiałem jest żeliwo, jednak w warunkach dużych obciążeń udarowych lub montażu w pozycji innej niż pozioma stosuje się oprawy ze staliwa lub żeliwa sferoidalnego, które zapewniają większą wytrzymałość i odporność na odkształcenia.
Częstą przyczyną skróconej trwałości zespołów łożyskowych jest niewłaściwe smarowanie lub wnikanie zanieczyszczeń do łożyska. Skuteczne uszczelnienie jest kluczowe dla długiej żywotności i niezawodności.
Uszczelnienia dzielą się na stykowe (warga styka się z powierzchnią wału) oraz bezstykowe (powierzchnie nie mają ze sobą kontaktu).
Najczęściej stosowane typy to:
2-wargowe – standardowe, odporne na zużycie przy niskich prędkościach,
3-wargowe – zapewniają doskonałą ochronę przy niskich i średnich prędkościach,
LOR – labiryntowe, dla dużych prędkości lub niskiego momentu obrotowego,
typu V – dwuelementowe do wysokich prędkości lub chropowatych wałów,
labiryntowe – bezstykowe, dla wysokich temperatur i obrotów,
takonitowe – do środowisk o dużym stopniu zanieczyszczenia pyłem metalicznym.
Wybór materiału uszczelnienia również wpływa na jego trwałość – najczęściej stosuje się gumę nitrylową, a w wymagających warunkach materiały odporne na wysoką temperaturę i ścieranie, np. Viton lub Teflon. Dodatkową ochronę mogą zapewnić pokrywy zabezpieczające lub uszczelnienia pomocnicze, szczególnie w środowiskach z dużą ilością wody, pyłu lub szlamu.
W oprawach dzielonych uszczelnienia stykają się bezpośrednio z wałem, a w oprawach niedzielonych – z pierścieniem wewnętrznym łożyska, co minimalizuje ryzyko uszkodzeń wału. Wymagane jest regularne dosmarowywanie w zależności od warunków pracy, szczególnie w środowiskach o wysokim stopniu zabrudzenia lub przy wypłukiwaniu smaru.
Właściwy sposób mocowania ułatwia montaż, obsługę i wydłuża trwałość zespołu. W oprawach dzielonych typowym wyborem jest tuleja łożyskowa, umożliwiająca właściwe ustawienie łożyska. W oprawach niedzielonych istnieje więcej opcji mocowania, zależnych od konstrukcji wału, warunków pracy i dostępnej przestrzeni.
Podczas wyboru zespołu łożyskowego należy uwzględnić nie tylko cenę samego elementu, ale także koszty montażu, dosmarowań, wymiany zużytych części i czas przestojów. Oprawy dzielone i niedzielone oferują różne poziomy ochrony przed zanieczyszczeniami i pozwalają na długotrwałe użytkowanie łożysk. Standardowo oprawy niedzielone zapewniają lepszą ochronę przed zanieczyszczeniami niż dzielone.
Zespoły łożyskowe mają kluczowe znaczenie dla zwiększenia czasu bezawaryjnej pracy maszyn. Właściwy dobór zespołu wydłuża okres eksploatacji, zwiększa niezawodność i pozwala optymalizować koszty. Podczas wyboru najlepszego rozwiązania należy uwzględnić takie kryteria, jak łatwość montażu, środowisko pracy oraz całkowite koszty eksploatacji.
Umów się na serwis
CENY
Pamiętaj
Nasz sklep kierujemy przede wszystkim do klientów biznesowych, dlatego po zarejestrowaniu otrzymasz dostęp do cen hurtowych
ZAREJESTRUJ SIĘ ŻEBY POZNAĆ CENY!
Porównywarka 
